HVF.IR حرفه و فن

بيماريهاي قابل انتقال از حيوان به انسان

Wed, 04 Apr 2012 19:01:00 GMT

مهم ترين‌ و متداول‌ترين‌ بيماري‌هاي قابل‌ انتقال‌ بين‌ حيوان‌ و انسان‌ در كشور ما : هاري‌، كيست‌ هيداتيك‌، تب‌ مالت‌، سياه ‌زخم‌ و ... است‌ كه‌ مي ‌توان ‌به‌ آنها اشاره‌ كرد. البته‌ بيماري‌هايي‌ همچون‌ جنون‌ گاوي‌، تب‌ کريمه کنگو‌ و آنفلوآنزاي‌ پرندگان‌ را نيز نبايد ناديده‌ بگيريم‌، چرا كه‌ خطر ورود و شيوع‌ آنها همواره‌ ما را تهديد مي ‌كند.تا كنون‌850 بيماري‌ قابل‌ انتقال‌ بين‌ حيوان‌ و انسان‌ شناسايي‌ شده‌ است‌ كه‌ مطمئناً اين رقم در سال‌هاي‌ بعد بيشتر و بيشتر خواهد شد. با توجه‌ به‌ اهميت‌ اين‌ بيماري‌ها، اطلاع‌ رساني‌ و ارتقاي سطح‌ آگاهي‌ جامعه‌ در اين‌ زمينه‌ از اهميت‌ ويژه‌ اي‌ برخوردار است‌. اغلب‌ كارشناسان‌ و متخصصان‌ دامپزشكي‌ با بيان‌ اين‌ مطلب‌ كه‌ هر روز بر تعداد افرادي‌ كه‌ به‌ نگهداري‌ حيوانات‌ خانگي‌ رو‌ مي‌ آورند، اضافه‌ مي شود، تأكيد مي ‌كنند: در تمام‌ جوامع‌ مهم ترين‌ مشكلي‌ كه‌ در اين‌ زمينه‌ مطرح‌ مي‌ شود، مسئله ي‌ بيماري‌هاي‌ مشترك‌ بين‌ حيوان‌ و انسان‌ است‌.

سياه زخم:
باکتري باسيلوس آنتراسيس عامل بيماري سياه زخم است. نامهاي ديگر اين بيماري در زبان انگليسي آنتراکس (Anthrax) و به فرانسوي شاربن است. نام آنتراکس از کلمه يوناني (anthrakis) به معني ذغال گرفته شده که بدليل زخم سياه رنگي هست که در اين بيماري بوجود مي‌ آيد. از بيماريهاي مشترک انسان و تعداد زيادي از حيوانات است که البته در حيوانات شايعتر و در انسان کمتر هست. +

هاري‌:
بسياري‌ از مردم‌ بر اين‌ باورند كه‌ انسان‌ تنها از طريق‌ گاز گرفتن‌ سگ‌ هار به‌ بيماري‌ هاري‌ مبتلا مي ‌شود، در حالي‌ كه‌ گاز گرفتن‌ حيواناتي‌ همچون‌ گربه‌، خفاش‌، موش‌ و گرگ‌ نيز مي‌ تواند منجر به‌ هاري‌ شود. به‌ تازگي‌ در شمال‌ ايران‌ راكون‌هاي‌ زيادي‌ مشاهده‌ شده‌اند كه‌ از طريق‌ كشورهاي‌ همسايه‌ ي شمالي‌ وارد جنگل‌هاي‌ ايران‌ شده‌اند و خود اينها به‌ عنوان‌ يك‌ مخزن‌ هاري‌ به‌ حساب‌ مي ‌آيند. در مورد هاري‌ بهترين‌ راه‌ پيشگيري‌ واكسيناسيون‌ حيوانات‌ خانگي‌ است‌. البته‌ در سال‌هاي‌ اخير براي‌ واكسينه‌ كردن‌ حيوانات‌ وحشي‌ مانند سگ‌هاي‌ ولگرد كه‌ به‌ صورت‌ دسته‌ جمعي‌ در اطراف‌ شهرها ديده‌ مي شوند نيز اقداماتي‌ صورت‌ گرفته‌ است‌. به‌ هر حال‌ اگر انساني‌ توسط‌ حيواني‌ مشكوك‌ گاز گرفته‌ شد، بايد بلافاصله‌ از سرم‌ ضد هاري‌ استفاده‌ شود و به‌ ياد داشته‌ باشيد كه‌ تزريق‌ به موقع‌ اين‌ سرم‌ مي ‌تواند از مرگ‌ فرد جلوگيري‌ كند. <** ادامه مطلب... **>

كيست‌ هيداتيك‌:
ايجاد كيست‌ هيداتيك‌ در اثر ورود تخم‌هاي‌ انگل‌ اكينوكوكوس‌ (موجود در مدفوع‌ سگ‌) به‌ دستگاه‌ گوارش‌ انسان‌ صورت‌ مي ‌گيرد. اين‌ كيست‌ها بسته‌ به‌ اينكه‌ در ريه‌، كبد، مغز يا هر بافت‌ ديگري‌ ايجاد شده‌ باشند، قادر به‌ بروز عوارض‌ مختلفي‌ هستند و براي‌ برداشتن‌ آنها نياز به‌ عمل‌ جراحي‌ است‌. درمان‌ ضد انگل‌ دوره‌اي‌ حيوان‌ خانگي‌ (سگ‌)، رعايت‌ بهداشت‌ فردي‌ و نيز ضدعفوني‌ كردن‌ سبزيجات‌ مصرفي‌ از موارد پيشگيري‌ است‌.

توكسوپلاسموز(toxoplasmosis)‌:
انگل‌ خوني‌ توكسوپلاسموز‌ در اكثر گربه‌هاي‌ ولگرد مشاهده‌ مي ‌شود و در صورت‌ خارج‌ شدن‌ گربه ي‌ خانگي‌ از منزل‌ و معاشرت‌ با گربه‌هاي‌ ولگرد احتمال‌ آلوده‌ شدن‌ آن‌ بسيار است‌. چنين‌ گربه‌ اي‌ بايد به‌ صورت‌ دوره‌اي‌ تحت‌ درمان‌ باشد. اگر چه‌ در انسان‌ عوارض‌ آن‌ خفيف‌ است‌، ولي‌ در خانم‌هاي باردار مي ‌تواند منجر به‌ سقط‌ جنين‌ شود.

بيماري‌ خراش‌ پنجه‌ ي گربه‌:
به طور معمول،‌ زير ناخن‌ گربه‌ يك سري‌ ميكروب‌ وجود دارد كه‌ در صورت‌ چنگ‌ زدن‌ گربه،‌ اين ميکروب ها‌ از طريق خراش وارد بدن شده و باعث بروز اين بيماري مي شوند. دراين بيماري انسان‌ تا 3 روز متوالي‌ تب‌ مي كند و گاهي‌ نيز دچار تهوع‌ و سردرد مي ‌شود.

سل‌ و تب مالت:
سل‌ و تب مالت(بروسلوز) دو بيماري‌ خطرناك و از جمله‌ بيماري‌هايي هستند‌ كه‌ براي‌ سازمان‌ دامپزشكي‌ در صدر مهار بيماري ها قرار گرفته‌اند. اين‌ بيماري‌ها از طريق‌ دام‌ آلوده‌ (خصوصاً گاو و گوسفند) به‌ انسان‌ منتقل‌ مي ‌شوند. سل‌ قابليت‌ انتقال‌ از انسان‌ به‌ انسان‌ (در انواع‌ مختلف‌) را دارد و باکتري بروسلا باعث‌ ايجاد تب‌ مالت‌ در انسان‌ مي ‌شود. واكسينه‌ كردن‌ دام‌ها عليه‌ اين‌ دو بيماري‌ يك‌ طرح‌ ملي‌ است‌. استفاده‌ از شير و لبنيات‌ پاستوريزه‌ مهم ترين‌ راه‌ پيشگيري‌ است‌. اما اگر در جايي‌ ناگريز به‌ استفاده‌ از شير غير پاستوريزه‌ باشيم‌، عمل‌ جوشاندن‌ دقيق‌ شير كمك‌ زيادي‌ به‌ ما خواهد كرد. فراموش‌ نكنيد در فصل‌ تابستان‌ موارد ابتلا به‌ تب‌ مالت‌ بر اثر مصرف‌ بستني‌هاي‌ غيرپاستوريزه‌، افزايش‌ مي‌ يابد.

تب‌ طوطي‌:
تب طوطي‌ نوعي‌ بيماري‌ است‌ كه‌ از طريق‌ پرندگان‌ گروه‌ منقار طوطي‌ها به‌ انسان‌ منتقل‌ مي‌ شود. البته‌ ديگر پرندگان‌ نيز در صورت‌ ابتلا به‌ تب‌ روده‌ (به خصوص‌ در تابستان‌)، با دفع‌ باكتري‌ "سالمونلا" از طريق‌ مدفوع‌ مي ‌توانند موجب‌ به‌ خطر افتادن سلامتي انسان‌ها، خصوصا افراد ضعيف و بچه‌ها شوند.خوشبختانه‌ اين‌ بيماري‌ درمان پذير است‌ و بيشتر در اثر عدم‌ رعايت‌ بهداشت‌ در اماكني‌ همچون‌ رستوران‌ها به‌ انسان‌ منتقل‌ مي‌ شود.

طاعون‌ و انواع‌ بيماري‌هاي‌ انگلي‌:
موش‌ها، عوامل‌ باكتريايي‌ و انگلي‌ بسياري‌ را به‌ انسان‌ منتقل‌ مي‌ كنند و باعث‌ ايجاد بيماري‌هاي‌ بعضاً كشنده‌ مي‌ شوند و تنها كشتار دسته‌جمعي‌ اين‌ حيوانات‌ به‌ پيشگيري‌ از اين‌ بيماري‌ها كمك‌ مي‌ كند.
از زمان‌ قديم‌ انسان‌ هر جا مواد غذايي‌ را نگهداري‌ مي‌ كرد، همواره‌ با موش‌ها درگير بوده‌ است‌. هرگاه‌ ادرار و مدفوع‌ آلوده‌ي موش‌ با مواد غذايي‌ مورد استفاده ي انسان‌ تماس‌ پيدا كند، موجب‌ ابتلا ‌شخص به‌ بيماري‌هاي‌ مختلف‌ مي شود.
منبع : روزنامه اعتماد

آموزش هاي درخواستي

Thu, 12 Jan 2012 00:10:00 GMT

برگزاري دوره ي ضمن خدمت "توليد و کاربرد وسايل آموزشي" با رويکرد مبتني بر هوشمندسازي مدارس بهانه اي شد براي پاسخ گويي برخي سئوالات دوستان در زمينه ي استفاده از رايانه و اينترنت در قالب محتواي چندرسانه اي. لينک تعدادي از اين آموزش ها در زير ارائه شده است. اگر آموزش خاصي مورد نظر شماست مي توانيد در بخش نظرات مطرح کنيد تا در صورت امکان در اين ليست قرار گيرد.
آموزش ساخت ايميل در ياهو به علت خراب بودن ميکروفن کيفيت صدا نامطلوب است. به گيرنده هاي خود دست نزنيد!
فارسي کردن اعداد در ورد بدون صدا
توجه: براي مشاهده ي ويديوها نياز به برنامه ي KMPlayer يا نرم افزارهاي مشابه داريد.

عکس هاي گل وگياهان

Mon, 14 Mar 2011 23:12:00 GMT

کلاس دوم » کشاورزي » گل و گياهان زينتي

اين مطلب از وبلاگ همكار گرامي آقاي شادفر منتقل شده است.
با كليك كردن بر روي نام گياه ، تصوير آن را مشاهده نمائيد.

هَـرَس

Tue, 08 Mar 2011 00:14:00 GMT

كلاس سوم » كشاورزي » باغباني
مقدمه:
بيشتر گياهان باغباني بويژه چند ساله چوبي،اگر در شرايط محيطي مناسب بدون دخالت انسان رشد کنند، پس از چند سال ، تبديل به درختان يا درختچه هايي با شاخساره ي متراکم خواهند شد که چه از نظر ميزان و کيفيت باروري و چه از نظر شکل ظاهري مطلوب نخواهند بود.
در اينگونه گياهان شاخه ها ، مزاحم رشد يکديگر بوده، دچار پيچيدگي و خميدگي مي شوند.از سويي چون بدليل پربرگي، نور کافي به درون شاخساره گياه نمي رسد به تدريج برگ ها و شاخه هاي وسطي شاخساره خشک مي شود و از بين ميرود و توليد گل و ميوه محدود به سطح بيروني شاخساره گشته ، ميزان محصول کم مي گردد. براي جلوگيري از اين امر و ايجاد شکل و حالت مناسب در گياه ، بايد آن را پيرايش(هرس) و به نحوه دلخواه تربيت کرد.

پيراستن(هرس کردن):
به طور کلي پيراستن(هرس کردن) عبارتست از قطع کامل يا جزئي شاخه، ريشه، پوست، برگ و يا گل و ميوه به منظور تحت تاثير قرار دادن و هدايت نحوه رشد و باروري گياه . پيراستن يکي از عمليات مهم باغباني است که از حدود سه هزار سال پيش شناخته شده و مورد استفاده قرار مي گرفته است. دلايل و فوايد آن را مي توان به شرح زير خلاصه نمود:
1- حذف شاخه هاي مزاحم ،خشک شده ، آفت زده و مريض و شکسته جهت حفظ و تامين سلامت گياه.
2- ايجاد شرايط مناسب جهت ورود نور و هوا به درون شاخساره و خلوت کردن نقاط شلوغ و متراکم آن به منظور ايجاد امکان توليد محصول بيشتر و مرغوبتر.
3- ايجاد شکل ويژه در شاخساره گياه،اين امر بويژه در ميوه کاري و نيز در شکل سازي گياهان جهت تزئين باغ و باغچه از اهميت خاصي برخوردار است.
4- ايجاد تعادل بين شاخساره و ريشه ، بويژه هنگام نشاء کاري و جابجا کردن گياه، جهت تضمين موفقيت و ايجاد امکان رشد اوليه سريعتر براي گياه.
5- جوان ساختن درختان مسن از طريق حذف شاخه هاي پير و وادار کردن درخت به توليد شاخه هاي جديد،جهت بالا بردن قدرت باردهي آن.
6- پيش يا پس انداختن باروري گياه و تنظيم گلدهي و ايجاد تعادل بين رشد رويشي و ميزان محصول و بالا بردن کيفيت فرآورده توليد شده.
7- محدود کردن رشد و کوتاه ساختن گياه براي تسهيل عملياتي مانند سمپاشي و برداشت محصول و نيز به دلايل تزئيني.
زمان پيرايش:
بسته به نوع گياه و هدف از پيرايش(هرس)،اين کار اين کار در دو موقع از سال انجام مي شود: يکي پيرايشي که در زمان رکود و خواب زمستانه انجام ميشود و پيرايش سياه يا زمستانه ناميده مي شود و ديگري پيرايشي که در دوره فعاليت گياه ، يعي هنگاميکه گياه داراي برگ و احياناً گل و ميوه است ، انجام مي گيرد و پيرايش سبز يا تابستانه ناميده مي شود.
در مورد هر دو نوع پيرايش بايد به اين دونکته توجه نمود که اصولا پيرايش در هر زمان انجام شود ،باعث تاخير در باروري نهال هاي جوان و کم شدن محصول درختان بارور مي شود، بنابراين ، بايددر تمام انواع پيرايش جانب تعادل رعايت گردد و قطع اندام هاي گياه تنها به مقدار لازم و در نهايت احتياط انجام پذيرد.
پيرايش سياه يا زمستانه :
اين نوع پيرايش از آنجا که زماني انجام ميگيرد که گياه فاقد برگ و در حال رکود است بيشتر مرسومند چون اولا : در اين هنگام شاخه ها بدون پوشش و قابل مشاهده بوده و به راحتي مي توان به آنها دسترسي پيدا کرد و آنهايي را که بايد به طور کامل يا جزئي حذف شوند با ديدي باز برگزيد،ثانيا:چون گياه در اين زمان فعاليت زيستي چنداني نداردميزان آسب حاصل از پيرايش به حداقل کاهش مي يابد.از پيرايش هاي زمستانه ميتوان پيرايش هاي شکل دهي نهال هاي تازه کشت شده را نام برد.اين پيرايش ها مهمترين گام در تشکيل شاخه هاي اصلي درخت يا بوته آينده به شمار ميروند و در حقيقت مبنا و اساس شکل آينده گياه را تشکيل ميدهند. علاوه بر اين پيرايش ها ، حذف شاخه هاي آفت زده و مريض و شکسته نيز بايد در زمستان پيش از فعال شدن گياه ،انجام گيرد زيرا اين نوع شاخه هامعمولا پناهگاه و منبع انتشار آفات و امراض اند. پيرايش ديگري که بايد حتما در زمستان انجام گيرد پيرايش ريشه است.
پيرايش سبز يا تابستانه:
اين نوع پيرايش ها ، گرچه همگي به نام تابستانه خوانده مي شوند ولي در عمل بر حسب نوع ، ميتوان آنها را از اوايل بهار تا اواخر تابستان انجام داد.<** ادامه مطلب... **>

مهمترين پيرايش هاي تابستانه عبارتند از: حذف گلها و ميوه هاي اضافي که کلاً تُنُک کردن ناميده مي شود. ايجاد زخم بر روي پوست ساقه، حذف نرک ها و پاجوش ها، بريدن قسمت هاي انتهايي شاخه هاي تند رشد و پيرايش بوته هاي زينتي و بالاخره پيرايش برگ .
انواع پيرايش(هرس):
همانطور که در قسمت پيشين گفته شد،بر حسب هدف پيرايش، مي توان قسمت هاي مختلف گياه اعم از شاخه، ريشه، برگ ، پوست و گل و ميوه را بطور کامل يا جزئي حذف کرد. حذف هر يک از اين اعضاء بر روي رشد و باروري گياه در همان سال پيرايش و گاهي در طي چند سال بعد اثرات ويژه باقي مي گذارد که با گزينش زمان و شدت پيرايش مناسب ميتوان در شدت و ضعف اين اثرات دخالت ورزيد.
پيرايش ساقه:
در بين اعضاء مختلف يک گياه ، تعداد و نحوه رشد شاخه ها مهمترين عامل تعيين کننده در نحوه و اندازه پايداري آن در مقابل فشارهاي ناشي از وزن ميوه ،باد و برف و يخبندان زمستانه به شمار مي رود.بعلاوه قرار گرفتن شاخه ها و زاويه آنها با تنه و شاخه هاي اصلي تر، به ميزان زيادي بر روي قدرت باروري گياه و تحمل آن در برابر شرايط نامساعد جوي تاثير مي گذارد. به اين دلايل، در هنگام پيرايش شاخه هاي يک گياه بايد دقت زيادي به کار برد و همواره شکل و اندازه نهايي آن در نظر گرفت.
به طور کلي شاخه هاي يک گياه چوبي را مي توان به دو گروه بارور و نابارور تقسيم نمود.شاخه هاي نابارور عبارتند از: پاجوشها، نرک ها و شاخه هاي معمولي بي بار(فاقد گل و ميوه). شاخه هاي بارور عبارتند از: سيخک ها و شاخه هاي معمولي باردهنده(داراي گل و ميوه) اين هر دو گروه از رشد جوانه شاخه هاي معمولي نابارور به وجود مي آيند.در برخي از گياهان ،مانند انگور، اين شاخه ها قبل از رشد داراي سرآغازه هاي گل هستندو پس از رشدگلشان باز مي شود. بعضي مانند هلو، درتابستان سال رشد، در جوانه هاي جانبي آنها سرآغازه هاي گل به وجود مي آيد که پس از زمستان گذراني، در بهار سال بعد تبديل به گل و ميوه ميشوند.در پيرايش شاخه هاي نابارور اصل بر اينست که تمام پاجوشها و نرک ها را در طول فصل رشد، همچنان که به تدريج پديدار مي شوند از ته قطع کنند. البته در شرايط استثنايي، ميتوان اين شاخه ها را نگاه داشت و پاجوشها را به عنوان پايه پيوند و نرکها را(بوسيله چند سال سر زني و وادار ساختن به انشعاب و توليد جوانه گل) به عنوان شاخه بارور و يا شاخه حامل سيخک به کار گرفت. شاخه هاي معولي نا بارور را ، بر حسب موقعيت آنها، ميتوان در دوره استراحت گياه، به دو صورت سر زني يا حذف کامل پيرايش کرد.
در اينجا بايد در نظر داشت که معمولا در بهار سال بعد از پيرايش ،گياه که مقداري از شاخه ها و در نتيجه تعدادي از جوانه هاي خود را از دست داده، نيروي ذخيره خود را صرف رشد جوانه هاي باقيمانده مي کند و بدين ترتيب جوانه هايي که در شرايط معمولي ممکن بود رشد نکرده و به حالت راکد(خفته) يا جوانه نهفته در آيند، تبديل به شاخه مي شوند و موجب توليد شاخساره ي زياد و متراکم شدن شاخساره ي درخت مي گردند.در چنين حالتي، بايد تعدادي از اين شاخه هاي جديد را ، در زمستان سال بعد،به طور کامل حذف کرد و شمار باقيمانده را نيز سرزني و کوتاه کرد تا از رشد سريع و بدون انشعاب، در نتيجه از ترکه اي شدن آنها جلوگيري کرده در ضمن ، براي رشد سال بعد تعداد کافي جوانه بر روي گياه باقي بماند.
پيرايش شاخه هاي بارور ،بستگي به طول عمر آنها دارد. به عنوان مثال ،شاخه هاي بارور معمولي بيش از يکبار توليد گل و ميوه نمي کنند،بنابر اين بايد در زمستان سالي که به بار نشسته اند پيراسته شوند. سيخک ها ، در گياهان مختلف، طول عمر هاي متفاوتي دارند ،مثلا در زرد آلو تا چهار سال ، در سيب ده سال تا بيست سال در گيلاس ده تا دوازده سال و گلابي حدود بيست سال عمر ميکند و پس از آن خشک مي شود. در اين هنگام بايد سيخکها را از طريق قطع شاخه حاملشان پيراست و گياه را وادار به توليد شاخه هاي جديدي کرد که هر کدام ، پس از چند سال ، بصورت شاخه هاي حامل سيخک هاي جوان بارور در مي آيند.
در هر پيرايش شاخه، براي اخذ فرم و شکل مطلوب و جلوگيري از رشد بي رويه و عقب افتادن باروري و کم شدن محصول سال بعد ، رعايت نکات زير ضروري است:
الف- در موقع حذف کامل يک شاخه،صرفنظر از قطر آن، بايد دقت شود که برشي که براي پيرايش داده مي شود در پايين ترين قسمت شاخه اي که قرار است حذف شود و به موازات تنه اصلي ايجاد شود، بطوري که قسمتي از شاخه بريده شده بر روي تنه يا شاخه اصلي باقي نماند.

اين امر باعث مي شود که سطح بريده شده ، سريعا توسط بافت پوششي پينه التيام يابد و راه نفوذ عوامل بيماري و پوسيدگي مسدود گردد. اگر برش به طور نا صحيح انجام شود، زايده اي از شاخه بريده شده بر روي درخت باقي خواهد ماند که ناخنک يا مهميز ناميده مي شود و به دليل رشد نکردن ، پس از مدتي مي ميرد و مورد حمله شديد قارچها و باکتريهاي گندرو قرار مي گيرد و دچار پوسيدگي مي گردد. پوسيدگي به مرور در طول زايده پيشروي کرده ، به تنه درخت مي رسد و در نتيجه پس از چند سال درخت را پوک و تو خالي مي کند. اگر شاخه اي که قطع مي شود مسن و داراي قطر بيش تر از پنج سانتي متر باشد،بايد سطح بريده شده را با چسب باغباني که داراي سم قارچ کش باشد پوشاند تا به درخت فرصت کافي براي التيام داده شود و در عين حال از قسمتهاي مرکزي سطح بريده شده که قابليت ترميم ندارند مصون بمانند.اگر چسب در دسترس نبود ، ميتوان محل زخم را با محلول يک درصد کات کبود (سولفات مس) گند زدايي کرده ، سطح آنها را با گل رس پوشاند.البته چون خاکها اغلب آلوده هستند ممکن است گياه را آلوده کنند.
ب- هر گاه درختي چند سال پيرايش نشده باشد و يا بخواهيم از ارتفاع آن بکاهيم و در هر صورت پيرايشي شديد نياز است، اين کار بايد در طي چند سال انجام شود و به تدريج ، درخت به شکل و اندازه دلخواه در آيد. پيرايش شديد يکباره، باعث خواهد شد که باروري درخت( درصورتيکه هنوز بارور نشده باشد)يک تا چند سال به عقب بيفتد و اگر بارور شده باشد،براي يک يا چند سال، به شدت کاهش يابدو حتي گهگاهي بطور کامل متوقف شود. اشکال ديگر پيرايش شديد يکباره اينست که گياه در سال بعد تعداد زيادي نرک توليد خواهد کرد که حذف آنها در طول فصل رشد کاري پر زحمت خواهد بود.
پ- در هنگام حذف کامل شاخه ها، بايد دقت داشت که هر چه زاويه اي که شاخه با تنه و يا شاخه حامل خود مي سازد به قائمه نزديکتر باشد، اين شاخه قويتر بوده ، رشد بهتري خواهد نمود و چنين زاويه اي در مقابل وزن ميوه و فشارهاي خارجي تحمل بيشتري خواهد داشت.

بنابراين در هنگام پيرايش بايد در درجه اول شاخه هايي حذف شوند که با تنه يا شاخه حامل خود زاويه بسته تري ميسازند.و در نتيجه ضعيف تر هستند.
ت- در انشعابات دو شاخه اي ،آنهايي که قطر يکي از شاخه هايشان از ديگري کمتر است قويتر از آنهايي هستند که قطر آنها با هم مساوي است. بنابراين، بايد کوشش کرد که انشعابات دو شاخه اي که قطر انشعاب آنها يکسان نيست نگهداشته شوند.
ث- در هنگام سرزني معمولا يک سوم تا نصف انتهاي شاخه هاي طويل حذف مي شود. وضعيت محل برشي نسبت به اولين جوانه نزديک به آن در نحوه رشد شاخه و شکل درخت بسيار موثر است. به اين معني که اگر جوانه مذکور در قسمت فوقاني شاخه قرار گرفته باشد در اثر رشد، تبديل به شاخه اي خواهد شد که تقريبا به طور عمودي رشد کرده به بالاخواهد رفت. و اگر جوانه در زير شاخه قرار گرفته باشد بسيار نزديک به رشد افقي خواهد بود.

با توجه به اين موضوع ميتوان با گزينش محل برش در پيرايش سرزني، شکل درخت و ميزان گسترش شاخساره ي آنرا کنترل کرد. يعني اگر هدف، متراکم کردن شاخساره درختي مثل هلو باشد که بطور طبيعي شاخساره اي گسترده دارد،بايد جوانه در قسمت فوقاني باقي گذاشته شود و بر عکس، اگر هدف پخش و گسترده کردن شاخساره درختاني مثل سيب گلاب و انواع گلابي باشد، که بطور طبيعي رشد عمودي دارند،بايد جوانه قسمت زيرين باقي نگه داشته شود. در اينجا بايد به اين نکته اشاره کرد که هر چه يک شاخه عمودي تر باشد، چون شيره گياهي در آن راحت تر و سريعتر جريان مي يابد، رشد سريعتر و بيشتري نيز خواهند داشت که اين امر بويژه در نرکها که تقريبا همگي عمودي رشد مي کنند قابل مشاهده است.
در روي يک شاخه نيز رشد جوانه هايي که در سطح بالا قرار دارند معمولا از جوانه هاي زيرين بيشتر است و اين تفاوت رشد، هرچه شاخه حامل جوانه ها افقي تر باشد،چشمگير تر است. بنابراين گزينش محل برش علاوه بر هدايت نحوه رشد گياه، در ميزان رشدآن نيز موثر است.
ج- در گياهان باغباني و بويژه درختان ميوه، براي توليد محصول زياد و مرغوب بايد نور با شدت کافي به تمام نقاط و بويژه به قسمت هاي دروني آن برسد. براي اين منظور بايد در هنگام پيراستن سعي شود با حذف شاخه هاي اضافي، قسمتهاي مياني شاخساره در حدلازم و متعادل باز نگاه داشته شود. بويژه شاخه هايي بايد پيراسته شوند که بطور شيب دار و کج درون شاخساره رشد مي کنند و علاوه بر سايه اندازي، مزاحم ساير شاخه ها هم هستند.
چ- بسياري بيماري ها و آفات ، در سطح يا درون شاخه هاي خشکيده ، زمستان گذراني ميکنند، از اين رو لازم است در تمام طول فصل سال و بويژه در زمستان، تمام شاخه ها ي شکسته وخشکيده بريده و سوزانيده شوند. اين عمل بخصوص در مبارزه با آفاتي مانند انواع چوبخوارها، پوست خوارها و سوسک هاي شاخک بلند، از اهميت وافري بر خوردار است.
ح-گهگاه هنگام قطع شاخه هاي کلفت و سنگين ، پس از آنکه عمق برش به حدود نصف قطر شاخه رسيد، در اثر وزن زياد ،بقيه شاخه مي شکند و همراه خود قسمتي از پوست و چوب تنه را قطع و زخمي ميکند . براي جلوگيري از اين امر، که براي سلامتي گياه مضر است، بايد چنين شاخه هايي را با سه برش قطع کرد.

بدين ترتيب که اول برشي به عمق يک سوم تا نصف شاخه،از پايين به بالا،در فاصله حدود 10 سانتي متري شاخه ايجاد کرده، سپس برش دوم را چند سانتي متر بالاتر از برش اول ، از بالا به پايين ايجاد و شاخه را از تنه جدا ساخت.در مرحله سوم بايد زايده باقيمانده را که سبک است و خطر شکستن ندارد با يک برش از ته قطع کرد. برخي پيشنهاد مي کنند بهتر است ناخنک ناشي از پيرايش ، يکسال روي گياه باقي گذاشته شود، سپس در زمستان آينده حذف شود. دليل اين امر چنين ذکر مي شود که زخم هاي ناشي از پيرايش، موجب مي گردند که انتقال مواد، از ريشه به قسمت هاي بالايي شاخه بريده شده، مختل گردد و باعث ايجاد کمبود مواد در بالاي زخم شوند، همچنين انتقال شيره ي پرورده را نيز از بالا به زير زخم محدود سازند که در هر دو صورت ، باقي گذاشتن ناخنک به درخت امکان مي دهد که بافت هاي آوندي خود را سريعتر ترميم کند. لازم به توضيح است که در اين حالت، در طول سال اول، پس از پيرايش،در صورتيکه سطح برش به طور مناسبي محافظت شود، خطر حمله قارچها و باکتريها به ناخنک و سرايت پوسيدگي به تنه ( که در قسمت الف آمد)چندان هم شديد نيست.
منبع:اصول باغباني
نويسنده:دکتر مرتضي خوشخوي

معرفي وبلاگ هاي آموزشي

Thu, 03 Jul 2008 00:09:00 GMT

در اين قسمت با هدف گردآوري و معرفي منابع آموزشي مورد نياز همكاران محترم ، اولياي گرامي و دانش آموزان عزيز ، آدرس سايت ها و وبلاگ هايي كه در زمينه مسائل آموزشي فعاليت دارند ارائه مي گردد.مديران وبلاگ هاي آموزشي كه تمايل دارند پيوندشان در اين ليست قرا گيرد، مي توانند در بخش نظرات اعلام فرمايند.